Raakvlakken tussen pest en corona

Het coronavirus in Italië heeft raakvlakken met de pest. Evenals corona kwam de pest uit Azië en teisterde Italië, waar de ziekte in 1348 voor het eerst opdook in Messina, dat ontzetten hard werd geraakt.

Nauwkeurige cijfers van het aantal pestdoden zijn er niet, wel ooggetuigenverslagen die tonen een ontredderd beeld. Uit elkaar geslagen families, overal lijken, begrafenisondernemers konden de dodelijke toevloed niet aan. Er waren processies om de pest te verdrijven. Flagellanten, bijeengeraapte groepen van velerlei pluimage trokken, zichzelf geselend, door de steden, luidkeels roepend: ‘De pest is de straf van God. Doe boete, wees voorbereid op het hiernamaals!’ Paus Clemens IV verbood die macabere optochten. Hij beschermde zichzelf tegen de Zwarte Dood door zich tussen in zijn kamer tussen twee vuren op te sluiten.

Evenals nu – denk aan Trump – kregen buitenstaanders de schuld van de pest. De Joden

De pest

De pest, een geweldige moordenaar.

zouden de pest gebracht hebben. Pogroms volgden, ook die verbood Clemens IV.

Pest pandemieën

De pest, een bacteriële ziekte, verspreid door vlooienbeten, springt over van mens op dier. Behalve de longpest die gaat van mens op mens. Van bacteriën hadden de Middeleeuwers geen idee. Medici gaven de schuld aan een verkeerde stand van de planeten en een onnatuurlijke verandering van de lucht. Stook pek raadden ze aan, de rook verdrijft de pest. Goed eten zou ook helpen. Al die adviezen hielpen niet, de ziekte hield ongenadig huis en kwam steeds terug. In totaal waren er drie pest pandemieën, de Romeinen kregen er één in de 6e eeuw te verduren, de tweede liep van 1347 tot 1351, ook de derde begon in de 14e eeuw en liep door tot in 18e eeuw. 30 tot 50 Procent van de wereldbevolking werd gedood (naar schatting 200 miljoen mensen). Medicijnen waren er niet. Pestlijders werden in quarantaine geplaatst. Hun huis gemarkeerd met een baal stro.

Peststok

Anders dan bij corona was de pest goed te zien, hij manifesteerde zich door zwarte builen, al zullen weinigen de straat op zijn gegaan, want de pest ging gepaard met torenhoge koorts. Gingen ze toch de straat op, dan waren ze verplicht een peststok mee te nemen zodat iedereen ze vanaf een afstand kon herkennen en ze hun benodigdheden konden aanwijzen.

De pest, een van de meest macabere ziekten, staat voor eeuwig in ons geheugen gegrift. Tegenwoordig is de pest  te genezen met antibiotica, al sterven er nog steeds mensen aan. Toentertijd was het een gruwelijke dans om de dood. Iedereen kon het treffen, hou niet vast aan het aardse, lieten menigeen weten. Streef naar het mooiste levensloon: het hiernamaals, want alles vergaat tot stof.

 

Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.