De Thomaskirche in Leipzig waar Johann Sebastian Bach van 1723 tot zijn dood in 1750 cantor was.
Ben in Leipzig geweest, op cultureel gebied een van de meest bruisende Duitse steden. Literair, muzikaal en ook op politiek gebied staat de stad in deelstaat Saksen hoog aangeschreven.
J.S. Bach was, behalve een virtuoos orgelspeler ook componist/dirigent en leider van het Thomanerchor, het oudste jongenskoor van Duitsland.
Johann Sebastian Bach (1685-1750) neemt er onbetwist de belangrijkste plaats in. Johann Wolfgang von Goethe dronk zich een slag in de rondte in de (nog altijd bestaande) Auerbachs Keller. In zijn latere toneelstuk Faust ontmoet die hier Mephistopheles. Friedrich von Schiller schreef in Leipzig zijn Ode aan de Vreugde, in 1823 gebruikt door Beethoven in zijn negende symfonie en nu – maar zonder woorden – het volkslied van de Europese Unie.
Meer
In Café Kandler op het plein bij de Thomaskirche hoor je vrijwel dagelijks de Koffie cantate van Bach. Besef hier sta je op ‘heilige’ grond. Over dit plein liepen niet alleen de Bachs, maar ook Mozart, Schumann en zijn vrouw Clara, Felix Mendelssohn, die in 1829 met de uitvoering van de vergeten Matthaeus Passion Bach op een voetstuk plaatste, en de jonge Richard Wagner, die in 1813 in Leipzig werd geboren.
Richard Wagner, geboren in Leipzig, was een muzikale revolutionair.
Na tweemaal begraven te zijn vond Bachs gebeente in 1950 rust in de Thomaskirche.
Draai je om, loop de kerk in, daar is het graf van de meester, de grote J.S. Bach die met zijn muziek de tijd zo’n honderdvijftig jaar vooruit was. Iedere serieuze musicus bestudeert ‘de onuitputtelijke rijkdom’ van Bachs werk. Beethoven vond de achternaam Bach (beek) in verhouding tot zijn magistrale werk te gering. De componist verkondigde dat Meer (zee) zijn achternaam had moeten zijn.
Barok
In april 1789 improviseerde Mozart op het orgel van de Thomaskirche. Bachs opvolger en tevens leerling van de meester, Thomaskantor Doles, was diep onder de indruk, hij dacht dat Bach uit de dood was opgestaan. Als dank zong het Thomanerchor voor Mozart Bachs-motet Singet dem Herrn ein neues Lied. Mozart vond de muziek ronduit baanbrekend. Sindsdien verwerkte hij barokke invloeden in zijn muziek, onder meer in het Kyrie eleison. Mozarts aanwezigheid in de stad kwam in 2024 in het nieuws door de vondst van een onbekend jeugdwerk (Ganz kleine Nachtmusik).
Politiek
In de Nicolaikirche – waar Luther predikte in 1539 en in 1724 Bachs Johannespassie in première ging – begon in 1989 het verzet tegen de DDR wat leidde tot de val van de Berlijnse Muur en de eenwording van Duitsland. Dit gaf de stad de bijnaam Heldenstad.
Vlak voor de Eerste Wereldoorlog herdacht Leipzig de honderd jaar daarvoor gevoerde Volkerenslag met een monument, het staat op de plek waar Napoleon zich tijdens de slag bevond.
Ook op ander politiek vlak, de overwinning op de Franse keizer Napoleon, speelde Leipzig de hoofdrol. In 1813 verloor Napoleon hier tegen het verbondsleger van Rusland, Pruisen, Oostenrijk en Zweden. Die veldslag staat bekend als de Volkerenslag, de grootste veldslag in Europa voor de Eerste Wereldoorlog. Napoleon verloor, week in 1814 uit naar Elba, keerde begin 1815 terug naar Frankrijk, greep de macht en werd op 18 juni bij Waterloo definitief verslagen.