Carnavalsoptocht in de NS-tijd in Duitsland. In het begin werden grappen gemaakt over het regime, later was dat ten strengste verboden.
In Turkije is de komiek Deniz Göktas gearresteerd. Echte dictaturen herken je doordat ze mensen arresteren die, zoals Göktas, de tirannie een spiegel voorhouden. Daarmee tonen dictaturen hun kleinzieligheid en angst voor protest.
Een nar kan het breekijzer zijn die een brede bevolkingsgroep aanzet tot nadenken wat de machthebber(s) uiteindelijk de nek breekt.
Iedere dictatuur heeft opposanten. Krijgt de dictator ze in het oog dan mogen ze hopen op grote populariteit bij het publiek, is dat zo dan zingen ze het wel even uit, anders zijn ze op korte termijn hun leven niet zeker.
Hetzelfde geldt voor iedere kunstenaar die de autoritaire leider op komische wijze van kritiek dient. De lange arm van de Russische veiligheidsdienst is zeer doortastend. Vluchten kan maar heeft meestal weinig waarde. Ik wijs op de onlangs in Polen doodgeschoten Rus Robert Koezovkov (44), beter bekend als Semjon Skrepetski. Hij haalde Poetin door het slijk in het Oost-Poolse Biała Podlaska.
De Oekraïense president Zelensky, van oorsprong een komediant die Poetin herhaaldelijk in de maling neemt, weet dat hij nooit naar Moskou zal gaan. Onder de huidige omstandigheden zal die reis hem duur te staan komen.
Onthoofd
Het is altijd hetzelfde liedje met oppermachtige regeringen. De nar betaalt. Ook in Amerika waar de regering in de jaren zestig het ‘grove, maatschappijkritische taalgebruik’ van Lenny Bruce op de korrel nam. Geen theater durfde hem meer te boeken. Hij stierf in 1966, 40 jaar oud.
Spotprent van Adolf Hitler.
Buutreedner Karl Kűpper
In Hitler-Duitsland kregen buutreedner Karl Kűpper en Leo Statz, zanger van satirische liederen en president van het Dűsseldorfse carnaval, het zwaar. Statz had lak aan de Hitlergroet, hij kreeg het publiek op zijn hand. Hij was enorm populair. Een SA-generaal pikte zijn grappen niet. Kűpper kreeg een podiumverbod en werd door de Wehrmacht naar het front gestuurd. Hij stierf in 1970, 64 jaar oud.
Met Leo Statz liep het slechter af. Het Volksgerichthof veroordeelde hem in 1943 voor ‘ondermijnende propaganda’. Hij werd onthoofd.