Het door een bermbom vernielde verkenningsvoertuig dat in 2009 terecht kwam op Mark Leijssen uit Westervoort maakt thans deel uit van de collectie van het Nationaal Militair Museum in Soesterberg.
Binnen een nanoseconde kan je leven radicaal veranderen. Soldaten die op vredesmissie waren in Uruzgan, een provincie van Afghanistan, kunnen er over mee praten.
Een eenheid* van de Nederlandse Task Force Uruzgan verlaat op 7 september 2009 de verharde weg. Onverharde wegen in dit district zijn extreem gevaarlijk, maar andere dan onverharde wegen zijn er niet naar de Combat Outpost Tabar, negen kilometer van Kamp Holland.
Een dag ervoor kwam sergeant Mark Schouwink op dezelfde weg door een bermbom om het leven. Hij werd zestig meter de lucht ingeblazen. Daarom rijdt de kolonne stapvoets, nauwgezet de bandensporen volgend van de voorste wagens in het konvooi.
‘Rijdende doodkist’
Een bermbom is een geïmproviseerd explosief.
Het is warm en rustig, de grond glijdt onder de open terreinwagens door. Wagen nummer elf in het konvooi is deels gepantserd, ‘een rijdende doodkist’, in militair jargon. De soldaten houden de track ernstig in de gaten en dan… BOEM!
Door de explosie schiet de kar zo’n tien meter de lucht in en slaat over de kop. De vijf inzittenden, vier militairen en een Afghaanse tolk, worden letterlijk uit de wagen geslingerd.
Zwaar gewond
De mannen liggen kreunend van de pijn in het zand, stinkend naar diesel. Eén van hen ligt half bekneld onder het voertuig. Dan zien ze hun 44-jarige sergeant-majoor Mark Leijsen. Hij is vermorzeld door de vernielde wagen.
Het is een hard gelag voor het team, want zeker tijdens een crisissituatie als een buitenlandmissie ben je 24-uur heel nauw met elkaar verbonden. Intens deel je al het lief en leed. Het sneuvelen van een kameraad is ernstig, maar dit is wel een heel heftige gebeurtenis. ‘Het is alsof een familielid overlijdt’, aldus een van de soldaten. Hij omschrijft Mark ‘als een rolmodel, een man met heel veel kennis van zaken’.
Het oppercommando maakt aan de overlevenden duidelijk dat zij geen schuld hebben aan de aanslag. Toch komen er knagende vragen. Heb ik het wel goed gedaan? Was het misschien anders gelopen als ik achter het stuur had gezeten? Tienduizenden keren hebben ze het fatale moment beleefd. Hun zware verwondingen, één verloor zijn been, maken dat deze heftige gebeurtenis voortduurt.
*Het Operational Mentoring and Liaison Team, het trainde Afghanen voor de zelfstandige uitvoering van militaire operaties.