President Trump is trots, hij vindt zich zo sterk als een beer. Maar in Iran staat hij op krakend ijs.
De oorlog in Iran is nog maar net begonnen. Er wordt volop gebombardeerd, geen land doet dat beter dan Amerika. Trump klopt zichzelf trots op de borst, ‘wij slaan ze verrot, wij hebben het sterkste leger’. Met Israël trekt hij niet alleen Iran maar de hele woestijnregio in een onvoorspelbare geopolitieke spiraal. Ook wij Westerlingen gaan daar de gevolgen van merken.
Behalve economische problemen, vooral gekenmerkt door een hogere gas- en brandstofprijs, kan de kans op terrorisme en cyberaanvallen hierdoor gaan toenemen. Verdere escalatie van het conflict kan ook van invloed zijn op de oorlog in Oekraïne. Mogelijk kunnen binnenkort vandaar wapens naar Iran gaan wat Rusland de kans geeft meer Oekraïens gebied te veroveren. Rusland is allang niet meer afhankelijk van Iraanse drones, die produceert ze nu zelf, al zal bij een langdurig conflict de aanvoer van technische onderdelen beslist problematisch worden.
Mocht de oorlog langer duren dan de door Trump genoemde vier of vijf weken dan moet het Westen, ter bescherming van de eigen economie, duidelijk positie kiezen. Met andere woorden: sturen we wel of geen militairen naar het oorlogsgebied? Dit kan aanleiding zijn voor hoogoplopende internationale spanningen en politieke verdeeldheid.
Bovendien moet het Westen rekening gaan houden met een flinke toename van het aantal vluchtelingen uit het oorlogsgebied. Mocht er zo’n vluchtelingenstroom uit het Midden-Oosten op gang komen dan kan dat aanleiding geven voor meer druk op de Europese opvang alsmede een groeiende polarisatie.
Geopolitiek wespennest
Met het ontketenen van deze oorlog is Trump terechtgekomen in een geopolitiek wespennest. Op korte termijn kan het succesvol zijn, voor de langere termijn kleven er haken en ogen aan. Hij en Netanyahu zijn – tegen het internationaal recht in – niet alleen een enorm land binnengevallen (Iran is bijna driemaal groter dan Frankrijk) maar sleuren ook andere landen mee in de strijd, landen die van groot belang zijn voor de wereldwijde energievoorziening.
Winnen van Iran kan, maar vergt veel tijd.
Iran wordt bestuurd door godsdienstwaanzinnigen en die willen van geen wijken weten. Het land heeft bijna een miljoen soldaten, inclusief de Regionale Garde die verbeten opereert. Zonder een Amerikaanse invasie is regime verandering kansloos. Vandaar dat Trump dit eerder genoemde beleidsdoel heeft geschrapt, hij wil geen ‘boots on the ground’ in Iran.
Kan deze oorlog uitmonden in een Derde Wereldoorlog? Alleen als Irans bondgenoten China en Rusland de wapens oppakken. De kans daarop is nihil. Beide landen onderhouden vooral zakelijke contacten met Iran. In het ergste geval moeten we vooral denken aan een wereldwijde economische recessie.