Home

Alles verandert bliksemsnel

De wereld is in nauwelijks 20 jaar totaal veranderd. Internet is de nieuwe Werkelijkheid geworden. Ruim 100 jaar geleden brachten telegraaf, telefoon, stoomboot, en trein, later het vliegtuig ons vooruit. Het ging snel, maar nooit zo snel als nu.

Onze wereld is veranderd in een dorp. Financiën, handel en industrie zijn uitgegroeid tot een georganiseerde productieketen. In dit ‘werelddorp’ met 7 miljard inwoners draait het om globalisering: het openstellen van grenzen voor de gemakkelijke verplaatsing van goederen en diensten.

Die ontwikkeling gaat razendsnel. Alleen een crisis, recessie of oorlog kan er een eind aan maken. Maar zijn de puinhopen aan de kant geschoven dan draait alles gewoon weer door en wellicht nog sneller dan voorheen.

Op deze site wil ik de veranderingen in de wereld volgen. Niet zoals een krant of tijdschrift doet, maar door alleen datgene eruit te pikken wat ik belangrijk vind.

Nederland in WO 1 nu gratis te lezen. Het boek verscheen in 2014.

nederland in wo1

Nederland in wo1


Eén maand corona: angst, onzekerheid en spanning

De dag waarop corona door de WHO als wereldwijd virus werd bestempeld – donderdag 27 februari – maakte minister Bruins de eerste corona-patiënt in Nederland bekend, een man van 56 uit Loon op Zand. Nu, een maand later, leven we in angst, onzekerheid en spanning. Corona heeft ons leven totaal veranderd. De economie stort in en het is helemaal de vraag hoe we in de toekomst verdergaan.

De gevolgen van corona raken ons allemaal. Voor werkenden dreigt ontslag, voor Coronakaart 26 maart 2020gepensioneerden een daling van de pensioenuitkering, voor scholieren een leerachterstand. De maatschappij kraakt in al zijn voegen, zo erg is het sinds WO2 niet meer geweest. Vitale beroepsgroepen zijn nu helden, terwijl ze voor de coronacrisis rond bungelend ‘vlees’ waren. Onnodig in onze gestructureerde maatschappij. Duizenden verloren of veranderden van baan of gingen verder als ZZP’er. Nu zijn ze ondergedompeld in de grootste ramp sinds mensenheugenis.

Nieuw virus

Op 1 maart waren er wereldwijd 87.000 corona-patiënten, vandaag staat de teller op bijna een half miljoen en loopt razendsnel op. Niet verwonderlijk, want het is een nieuw virus waartegen geen antistoffen bestaan.

Op 5 maart noteert Nederland 40 corona-geïnfecteerden. De volgende dag zijn het er 82, weer een dag later 128. Vandaag staat de teller op 434 coronadoden en liggen er 2151 corona- patiënten in het ziekenhuis. Het aantal geïnfecteerden bedraagt 7431. Omdat het onmogelijk is iedereen te testen ligt dit cijfer mogelijk hoger. Brabant is het zwaarst getroffen.

Nuchter

Ondanks alles blijven we in het begin van de crisis nuchter en houden het bij geen handen schudden, voldoende afstand bewaren en veelvuldig handen wassen. Op vrijdag 6 maart noteren we de eerste corona-dode.

Op zaterdag 14 maart gaat het Amerikaanse luchtruim voor buitenlandse passagiersvluchten op slot. In Nederland zijn alle openbare gebouwen gesloten. Thuiswerk krijgt prioriteit. Grote bijeenkomsten zijn afgelast. De nuchterheid verdwijnt. Overal wordt gehamsterd. Wc-papier, zeep, verpakt brood, houdbare melk, ze vliegen de winkels uit. Voor het eerst is er angst in een rijk land als Nederland. Tegelijk haalt de crisis ook het beste in de mensen naar boven, want de hulp aan hen die het het meest nodig hebben, de kwetsbare ouderen, schiet omhoog.

Op slot

data_corona_26_maartOp zondag 15 maart gaat Nederland gedeeltelijk op slot. De horeca sluit en ook de scholen gaan dicht. Nu sluiten ook de gerechtshoven hun deuren en gelden er beperkende maatregelen voor trouwerijen en uitvaarten. Blijf thuis is het devies. Een dag later spreekt premier Mark Rutte de natie toe. Het is voor het eerst dat een premier dat doet sinds 1973, het jaar waarin Den Uyl waarschuwde voor de gevolgen van de oliecrisis. ‘Een groot deel van de Nederlandse bevolking zal besmet raken’, zegt Rutte. Hij koerst af op groepsimmuniteit, een beheerste verspreiding van het virus, zodat het gewone leven zoveel mogelijk door kan gaan. Geen reële maatregel, want virussen laten zich niet sturen, bovendien weet niemand met zekerheid of er immuniteit ontstaat nadat je het virus gehad hebt. Afstand houden en handen wassen is het enige dat echt helpt.

Jong en oud, iedereen treft het en wie het treft raakt het vaak keihard. Een dubbele longontsteking door het coronavirus zorgt voor tenminste vier weken beademing, je verliest kilo’s spiermassa en bent daarna een wrak. Het aantal IC-bedden neemt in snel tempo af. Er wordt al nagedacht over crisis-zorg, dan vallen ouderen, hulpbehoevenden en mensen met onderliggend lijden voor genezing af. Dat is gevaarlijk, want daarmee doe je geen recht aan individuen, die juist vooropstaan in een democratie.

Verlies vrijheid

Al het nieuws gaat over de coronapandemie. Op donderdag 19 maart treedt minister Bruno Bruins af. Oververmoeid. Hij wordt vervangen door de PvdA’er Martin van Rijn – mind you: een PvdA’er in een rechts kabinet. Minister Hugo de Jonge houdt de Medische Zorg in zijn pakket. De staat schakelt over op een financieel steunprogramma voor bedrijven en zzp’ers. De ECB pompt honderden miljarden in het opkopen van staats- en bedrijfsobligaties om zo de banken de kans te geven goedkoop geld uit te lenen om de economie aan de gang te houden. Ondertussen raken flexwerkers hun baan kwijt, komen zzp’ers in het nauw, verliezen tijdelijke werkkrachten hun baan, worden de eerste faillissementen getekend. De economie remt fors af. Alleen Bouwmarkten, internetwinkels en tuincentra boeren goed. Maar voor hoelang? Maandag 23 maart volgen er beperkende maatregelen voor winkels, komt er een samenscholingsverbod en hoge boetes voor het niet opvolgen van deze dwingende maatregelen. Voor het eerst sinds WO2 is in Nederland de vrijheid aan banden gelegd.

Hoe gaat het verder? Wat als dit virus chronisch wordt? We leven in hoogst onzekere tijden. Wat wel vaststaat is dat we afstormen op een economische depressie van ongekende omvang.

Martin Beijerinck ontdekte het virus

Het heeft iets onwerkelijks, een strak blauwe lucht met daaronder een kil maaiende zeis. Uitgestorven straten, nagenoeg lege winkels. Heel anders dan tijdens de Spaanse Griep. Toen waren er wel waarschuwingen voor besmettingsgevaar, maar vrijwel alle openbare gebouwen bleven open.

Evenals corona veroorzaakte een virus de Spaanse Griep – 1918-1919. Het sterftecijfer was torenhoog, tot 20 miljoen doden. Uit Rusland kwamen geen nauwkeurige cijfers, dus werd het land niet meegeteld.

De dodelijke griep maaide als een Advertentiedolle om zich heen. In Londen oversteeg het sterftecijfer voor het eerst het geboortecijfer.

Er waren lui die aan de ziekte geld probeerde te verdienen. Ze attendeerden op het dragen van schoon ondergoed. Ook sigaretten roken zou een probaat middel zijn, want rook verdrijft de slechte lucht die de ziekte aanwakkert.

Martin Beijerinck

Martin Beijerinck (1851-1931).

Virussen kenden we in 1918 al, die waren ontdekt door de Nederlandse microbioloog professor Martinus Willem Beijerinck (1851-1931). In 1898 gaf hij aan dat iets veel kleiner dan bacteriën – ontdekt door Antonie van Leeuwenhoek (1632-1723) – de veroorzaker was van een ziekte in tabaksplanten. Hij kon het virus niet zien, dat werd pas mogelijk na de uitvinding van de elektronenmicroscoop. Het eerste exemplaar verscheen in zijn sterfjaar. De microscoop loodste ons naar de wondere wereld van het allerkleinste.

China pakt arme landen in

Corona verscherpt de politieke tegenstellingen. China biedt bij corona niet alleen volop steun aan Afrikaanse landen, maar ook aan Europese landen. Volgens de regering van Servië heeft de EU bij de bestrijding van het virus de Balkan in de steek gelaten, nu stuurt China ook hulpgoederen naar de Balkan. 

Wat maakt het uit, als er maar hulp komt. Zo kun je natuurlijk denken en misschien is het Chinese vlag terecht, maar als een grootmacht als China – Rusland gebruikt dezelfde tactiek – binnenkomt heeft dat diepliggende gevolgen. China geeft arme landen via torenhoge geldleningen alles waar ze om vragen, maar dat doet ze niet voor niets.

China verstrekt een arm land goedkope leningen om er – voor eigen gebruik – delfstoffen te winnen. De volgende stap is het toe-eigenen van het land. Arme landen zijn vaak niet in staat de torenhoge Chinese leningen terug te betalen. Niet betalen betekent anderszins innen, beter gezegd land inpikken, het is een manier waarop China steeds meer landen domineert.

Op de Balkan probeert de EU de belabberde economische situatie te keren. Winkelketens uit het Westen, zoals Ahold Delhaize en Lidl, hebben er vaste grond onder de voeten gekregen. Daarnaast is er China die daar megafabrieken bouwt en veel Chinezen beginnen op de Balkan een winkel. De Serviërs beschouwen de Chinezen als bloedbroeders, maar ze hebben een Trojaans paard binnengehaald waar ze veel last van kunnen krijgen.