Home

Alles verandert bliksemsnel

De wereld is in nauwelijks 20 jaar totaal veranderd. Internet is de nieuwe Werkelijkheid geworden. Ruim 100 jaar geleden brachten telegraaf, telefoon, stoomboot, en trein, later het vliegtuig ons vooruit. Het ging snel, maar nooit zo snel als nu.

Onze wereld is veranderd in een dorp. Financiën, handel en industrie zijn uitgegroeid tot een georganiseerde productieketen. In dit ‘werelddorp’ met 7 miljard inwoners draait het om globalisering: het openstellen van grenzen voor de gemakkelijke verplaatsing van goederen en diensten.

Die ontwikkeling gaat razendsnel. Alleen een crisis, recessie of oorlog kan er een eind aan maken. Maar zijn de puinhopen aan de kant geschoven dan draait alles gewoon weer door en wellicht nog sneller dan voorheen.

Op deze site wil ik de veranderingen in de wereld volgen. Niet zoals een krant of tijdschrift doet, maar door alleen datgene eruit te pikken wat ik belangrijk vind.

Nederland in WO 1 nu gratis te lezen. Het boek verscheen in 2014.

nederland in wo1

Nederland in wo1


Na corona ziet wereld er anders uit

Het onvoorstelbare gebeurt, corona verspreidt angst in een rijk land als Nederland. Onze vaste patronen veranderen, waardoor alles in elkaar dondert.

Corona is de ergste ramp sinds WO2. Er zijn er die het helemaal niks kan schelen, die gaan liever naar de bouwmarkt of wandelen in groepjes over het strand of door een bos. Blijf thuis, roept de zorg. Niet het virus verspreidt zich, wij verspreiden het virus. Luister naar deskundigen, want echt, het coronavirus is levensgevaarlijk.

Anderzijds is de huidige situatie het ware leven. Wij hebben het leven zo gestructureerdEconomie dat we denken dat dat het ware leven is. Verlaat die opgelegde structuur, dan merk je dat leven en natuur één zijn. De natuur geeft niet om dood en verderf, dood en verderf zijn de natuur. Een bittere pil waar we niet dagelijks bij stilstaan, maar die we nu moeten slikken. Tegen onze zin, want natuurlijk doen we er alles aan om het virus te vermorzelen. Dat zal wel lukken, al weet niemand wanneer.

Afhankelijk van de intensiteit van het virus komt er na corona een nieuwe tijd. Goed mogelijk dat China straks niet meer het werkpaard van de wereld is, maar dat het Westen veel van zijn productieprocessen in eigen hand neemt. Ook de binnenlandse economie verandert. De werkloosheid stijgt. Veel zzp’ers worden weer gewone werknemers. Verder komt er een correctie op de huizenmarkt en gaan de pensioenen omlaag. Dit is nog maar het topje van de ijsberg. Naar verwachting ziet de wereld er straks heel anders uit.

Raakvlakken tussen pest en corona

Het coronavirus in Italië heeft raakvlakken met de pest. Evenals corona kwam de pest uit Azië en teisterde Italië, waar de ziekte in 1348 voor het eerst opdook in Messina, dat ontzetten hard werd geraakt.

Nauwkeurige cijfers van het aantal pestdoden zijn er niet, wel ooggetuigenverslagen die tonen een ontredderd beeld. Uit elkaar geslagen families, overal lijken, begrafenisondernemers konden de dodelijke toevloed niet aan. Er waren processies om de pest te verdrijven. Flagellanten, bijeengeraapte groepen van velerlei pluimage trokken, zichzelf geselend, door de steden, luidkeels roepend: ‘De pest is de straf van God. Doe boete, wees voorbereid op het hiernamaals!’ Paus Clemens IV verbood die macabere optochten. Hij beschermde zichzelf tegen de Zwarte Dood door zich tussen in zijn kamer tussen twee vuren op te sluiten.

Evenals nu – denk aan Trump – kregen buitenstaanders de schuld van de pest. De Joden

De pest

De pest, een geweldige moordenaar.

zouden de pest gebracht hebben. Pogroms volgden, ook die verbood Clemens IV.

Pest pandemieën

De pest, een bacteriële ziekte, verspreid door vlooienbeten, springt over van mens op dier. Behalve de longpest die gaat van mens op mens. Van bacteriën hadden de Middeleeuwers geen idee. Medici gaven de schuld aan een verkeerde stand van de planeten en een onnatuurlijke verandering van de lucht. Stook pek raadden ze aan, de rook verdrijft de pest. Goed eten zou ook helpen. Al die adviezen hielpen niet, de ziekte hield ongenadig huis en kwam steeds terug. In totaal waren er drie pest pandemieën, de Romeinen kregen er één in de 6e eeuw te verduren, de tweede liep van 1347 tot 1351, ook de derde begon in de 14e eeuw en liep door tot in 18e eeuw. 30 tot 50 Procent van de wereldbevolking werd gedood (naar schatting 200 miljoen mensen). Medicijnen waren er niet. Pestlijders werden in quarantaine geplaatst. Hun huis gemarkeerd met een baal stro.

Peststok

Anders dan bij corona was de pest goed te zien, hij manifesteerde zich door zwarte builen, al zullen weinigen de straat op zijn gegaan, want de pest ging gepaard met torenhoge koorts. Gingen ze toch de straat op, dan waren ze verplicht een peststok mee te nemen zodat iedereen ze vanaf een afstand kon herkennen en ze hun benodigdheden konden aanwijzen.

De pest, een van de meest macabere ziekten, staat voor eeuwig in ons geheugen gegrift. Tegenwoordig is de pest  te genezen met antibiotica, al sterven er nog steeds mensen aan. Toentertijd was het een gruwelijke dans om de dood. Iedereen kon het treffen, hou niet vast aan het aardse, lieten menigeen weten. Streef naar het mooiste levensloon: het hiernamaals, want alles vergaat tot stof.

 

Breda worstelt met vierde pandemie

Corona zwiept door Noord-Brabant. Het gebied is niet voor het eerst getroffen door een dodelijke pandemie. De stad worstelt nu met de vierde pandemie, eerder waren er de pest, de cholera en de Spaanse Griep.

In 1918 stierven in Breda 1.178 inwoners aan de Spaanse Ziekte. Door de

Monument

Dit monument herinnert aan het Pestkerhof in Boslust.

naweeën van de griep was er tot 1924 een jaarlijks overlijdensoverschot van 800 personen. De griep werd overgebracht door ingekwartierde soldaten.

Men droeg de situatie gedwee, om het te formuleren zoals een eeuw terug gebruikelijk was. De kranten meldden in het begin vrijwel niets over de Spaanse Griep. In 1920 – de epidemie is dan nagenoeg verdwenen – verschenen er alarmerende berichten over lege kerken en verdwenen kinderen.

Ter bestrijding van de Spaanse Griep werd onder meer aangeraden om cognac of rum te drinken (Bacardi zou de Spaanse koning van de griep hebben genezen, op de flessen staat nog steeds het wapen van het Spaanse koningshuis). In Nederland kostte de ziekte aan ruim 40.000 mensen het leven.

In 1866 heerste in Breda de cholera. Door ernstige diarree en uitdroging verloren 139 mensen het leven. De ziekte ontstond door een besmetting meegebracht uit Rotterdam.

Vanaf 1382 tot begin 17e eeuw waarde in Breda de pest rond. In Alphen, een dorp vlak bij de stad, bezweken in 1604 en 1625 ruim 500 mensen aan de pest. Ze werden begraven in de buurtschap Boslust, toentertijd een groot heideveld van het klooster van Tongerlo. In 1932 werd de plek teruggevonden. Het is het enige pestkerkhof van Nederland. Er staan een monument en twee wit omrande zwarte kruisen, die herinneren aan de twee priesters die de pestlijders verzorgden.