Home

Alles verandert bliksemsnel

De wereld is in nauwelijks 20 jaar totaal veranderd. Internet is de nieuwe Werkelijkheid geworden. Ruim 100 jaar geleden brachten telegraaf, telefoon, stoomboot, en trein, later het vliegtuig ons vooruit. Het ging snel, maar nooit zo snel als nu.

Onze wereld is veranderd in een dorp. Financiën, handel en industrie zijn uitgegroeid tot een georganiseerde productieketen. In dit ‘werelddorp’ met 7 miljard inwoners draait het om globalisering: het openstellen van grenzen voor de gemakkelijke verplaatsing van goederen en diensten.

Die ontwikkeling gaat razendsnel. Alleen een crisis, recessie of oorlog kan er een eind aan maken. Maar zijn de puinhopen aan de kant geschoven dan draait alles gewoon weer door en wellicht nog sneller dan voorheen.

Op deze site wil ik de veranderingen in de wereld volgen. Niet zoals een krant of tijdschrift doet, maar door alleen datgene eruit te pikken wat ik belangrijk vind.

Nederland in WO 1 nu gratis te lezen. Het boek verscheen in 2014.

nederland in wo1

Nederland in wo1


Graf Ko van Dijk vervuild, graf Blonde Dolly als nieuw

De enige zekerheid in het leven is het einde. Daar denken we liever niet aan, maar op een dag valt het doek. Het merendeel van ons verdwijnt in de anonimiteit.

Misschien dat je familie nog jaren aan je denkt, maar gaandeweg bladdert het verguldsel er

Graf Ko van Dijk

wel vanaf. Een uitzondering bestaat voor beroemdheden. Ze worden met veel pathos ten grave gedragen. De eer voor hun talent blijft bestaan, maar voor de meesten resteert er uiteindelijk niet meer dan een bekende onder een vervuilde steen. De beroemde acteur Ko van Dijk ligt in een uithoek van de lommerrijke begraafplaats Westduin in Den Haag, pal langs een voetpad. Het stukje grond naast hem is te koop. Interesse voor het graf? Dan navragen bij de beheerder van de hof, meldt het informatiebordje.

Graf Blonde Dolly.

Veel mooier op Westduin is het graf van de bekende, talentvolle prostituee en zakenvrouw Blonde Dolly. Sebilla Niemans leidde een dubbelleven. ’s Avonds verdiende ze geld – vijf gulden de man – in de Haagse Doubletstraat, overdag was ze een keurige vrouw met verschillende identiteiten die er een innige band op nahield met vooraanstaande en machtige heren en optrad als begaafd voordrachtskunstenares in bejaardenhuizen. Ze beschikte over miljoenen. Hoe kwam ze aan dat geld? Zoveel geld kon ze toch onmogelijk verdiend hebben met alleen hoererij. Ze werd vermoord, de dader – mogelijk haar pooier – bleef spoorloos.

Hoe komt het dat haar graf er nog steeds is en veel mooier is dan dat van Ko van Dijk en er altijd verse bloemen op staan? Bovendien staat het in een veel duurder deel van de begraafplaats, het deel waar ook Victor Marijnen ligt, die was premier en burgemeester van Den Haag. Recht tegenover haar twee familiegraven van het adellijke geslacht Van Starkenborgh, een van de graven staat schuin, waardoor er geen directe verbinding is met haar graf en dat van het daarnaast gelegen graf. Tot nu toe is het leeg, maar het draagt wel een fraai beeld. Volgens de inscriptie is dit het toekomstig graf van de in 1944 geboren John Louis Raimond Schuld, alias Johny Stairs. Stairs verwijst mogelijk naar een Haagse homobar, maar wie is Schuld? De dood van Blonde Dolly blijft vragen oproepen. Geïnteresseerd? Dan raad ik aan het boek Blonde Dolly van Tomas Ross te lezen.

Nico Boven, verzetsstrijder vol moed

Verzetsstrijder Nico Boven is en blijft een held. In de oorlog was hij er medeverantwoordelijk voor dat ruim driehonderdduizend mensen een geschikt onderduikadres vonden.

Tijdens de bezetting was Nico de Lange zijn schuilnaam, zijn echte naam was Evert van

Nico Boven

Evert – Nico – (van) Boven.

Graf van Nico Boven in Oosterbeek.

Boven. Op zijn graf in Oosterbeek is zijn achternaam aangevuld met zijn schuilnaam.

In 1944 bevrijdde Boven Frits Slomp uit De Koepelgevangenis in Arnhem. Slomp was tot voor kort de leider van de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO) geweest.

Via zijn broer, Christiaan Frederik, kwam Nico terecht in de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers. De LO. was opgericht door dominee Frits Slomp, alias Frits de Zwerver, uit Heemse bij Hardenberg. Nico Boven stond aan het hoofd van de Gelderse afdeling van de LO. Het hoofdkwartier was gevestigd in het – niet meer bestaande – pension ’t Hemeldal aan de Oranjelaan 6 in Oosterbeek.

Dominee Slomp opereerde secuur, maar kon – en dan vooral in zijn preken – soms roekeloos tekeer gaan tegen de moffen. Het kostte hem uiteindelijk zijn leiderschap. Kort daarna – op 1 mei 1944 – arresteerde de marechaussee hem in Ruurlo. Ze dachten eerst dat hij een Jood was. De ontspoorde Nederlanders overhandigden hem aan de Sicherheitsdienst (SD) in Arnhem.

De Duitsers hadden er aanvankelijk geen benul van dat ze een heel grote vis te pakken hadden. Maar het verzet vreesde het ergste, het onbegrip over de vangst kon niet lang duren, dachten ze, en waren als de dood dat hij straks op de pijnbank van de SD namen zou gaan prijsgeven.

Op 11 mei zou hij worden overgebracht naar het Oranje Hotel in Scheveningen, zo ver

Koepelgevangenis Arnhem anno 2020.

kwam het niet. Die dag bevrijdde een Knokploeg de Zwerver samen met nog een verzetsman. Via ’t Hemeldal ging hij naar de psychiatrische kliniek in Wolfheze. Vandaar bivakkeerde hij een tijdje in een mausoleum op de begraafplaats in Wageningen waarna hij onderdak kreeg bij een bejaard echtpaar. In de Hongerwinter keerde hij terug, eerst naar Drenthe en rond de bevrijding naar Overijssel. Hij stierf in 1978.

Neuengamme

Voor Nico de Lange zag het er evenwel heel anders uit. Als represaille grepen de Duitsers zijn oom, die eigenaar was van ’t Hemeldal. Nico zette alles in werking om zijn oom te bevrijden. Op 11 juni 1944 volgde er een overval op het huis van bewaring in Arnhem, daarbij kwamen zijn oom, Eef Zwarts, en ruim vijftig andere verzetsmensen vrij. Nico dook onder op een boerderij in Heelsum, daar werd hij gearresteerd.

Via concentratiekamp Vught ging Nico naar het kleine werkkamp Husum-Schewing, een van de vele satellieten van het Konzentrationslager Neuengamme bij Hamburg. In het hoge noorden van Duitsland stond hij dagelijks tot aan zijn middel in het ijskoude water en groef – volkomen nutteloos – tankwallen. Op 4 november 1944 stierf hij aan de gevolgen van dit slopende werk. Hij werd niet ouder dan 24 jaar.

Ruim tien jaar na de oorlog – 9 mei 1955 – kreeg hij een eervolle herbegrafenis op de Algemene Begraafplaats in Oosterbeek. De gemeente Renkum gaf de Parallelweg langs het spoor Arnhem-Utrecht de naam Nico Bovenweg. Jaarlijks gaat de Airborne wandeltocht over deze weg, al zal het merendeel van de wandelaars er geen moment bij stilstaan wie toch die Nico Boven was.

Henk Feldmeijer, oprichter Nederlandsche SS

De beminnelijke woorden op het graf van Henk Feldmeijer komen van zijn

Graf van de SS’er Henk Feldmeijer op de begraafplaats Esserveld, Groningen.

familie, want de meeste Nederlanders zullen er heel geheel anders over denken. In plaats van ‘in dierbare herinnering’ hadden ze liever ‘loop naar de duivel’ of zoiets op zijn grafsteen zien staan. Spierwit had die steen ook niet gehoeven, want de kleur valt te veel en te snel op tussen de donkere bomen van de begraafplaats Esserveld in Groningen.

Feldmeijer –  zijn achternaam begon oorspronkelijk met een V, maar zijn vader liet die veranderen – was een fascist, fanatiek lid van de Waffen-SS, oprichter en voorman van de Nederlandsche SS.

De verstandhouding met Reichsführer Heinrich Himmler en politiechef Hans Albin Rauter was uitstekend. Hoewel hij een vooraanstaand NSB’er was en leider van de Mussert-Garde, een paramilitaire organisatie die veel leek op de SS, liet hij nooit na om Mussert te kleineren.

Binnen de NSB kreeg de wis- en natuurkundestudent Feldmeijer geen aandacht van

Henk Feldmeijer.

Mussert als het over de SS ging, vandaar dat hij contact aanknoopte met de SS in Duitsland. Samen met kameraad Meinoud Rost van Tonningen – president van De Nederlandsche Bank – kwam de Mussert-garde van de grond. Van Himmler kreeg hij – zeer tegen de zin van Mussert, die zo dom was te denken dat de Duitsers hem de macht in Nederland zouden gunnen – in 1940 opdracht de Nederlandsche SS – later Germaansche SS – op te richten. Zo’n 25.000 Nederlanders tekenden voor die boevenbende, een groot deel daarvan belandde uiteindelijk in de Waffen-SS, waar er zo’n 6.000 sneuvelden.

Feldmeijer diende in Rusland en de Balkan, aan moed was geen gebrek, hij ontving het IJzeren Kruis 2e klasse. In 1943, terug in Nederland, was hij betrokken bij represailles op burgers, ze werden veelal geëxecuteerd na aanslagen door het verzet. Later kreeg hij het bevel over de Landstorm Nederland – een bijeengeraapte Waffen SS-divisie bestaande uit Nederlanders. In die functie werd hij op 22 februari 1945 bij Raalte door een Brits vliegtuig neergeschoten. Zijn dood was landelijk nieuws. De uitvaartplechtigheid vond plaats in Paleis Het Loo in Apeldoorn. De kist zonk weg boven die van zijn nicht Riemke Wolf.