Home

Alles verandert bliksemsnel

De wereld is in nauwelijks 20 jaar totaal veranderd. Internet is de nieuwe Werkelijkheid geworden. Ruim 100 jaar geleden brachten telegraaf, telefoon, stoomboot, en trein, later het vliegtuig ons vooruit. Het ging snel, maar nooit zo snel als nu.

Onze wereld is veranderd in een dorp. Financiën, handel en industrie zijn uitgegroeid tot een georganiseerde productieketen. In dit ‘werelddorp’ met 7 miljard inwoners draait het om globalisering: het openstellen van grenzen voor de gemakkelijke verplaatsing van goederen en diensten.

Die ontwikkeling gaat razendsnel. Alleen een crisis, recessie of oorlog kan er een eind aan maken. Maar zijn de puinhopen aan de kant geschoven dan draait alles gewoon weer door en wellicht nog sneller dan voorheen.

Op deze site wil ik de veranderingen in de wereld volgen. Niet zoals een krant of tijdschrift doet, maar door alleen datgene eruit te pikken wat ik belangrijk vind.

Nederland in WO 1 nu gratis te lezen. Het boek verscheen in 2014.

nederland in wo1

Nederland in wo1


Minder en schoner vliegen heeft toekomst

Kunnen we zonder vliegen? Onmogelijk, doen we het dan verliezen we onze handel met het buitenland. Het luchtverkeer is de slagader met de buitenwereld, het levert tegelijk een belangrijke bijdrage aan de opwarming van onze aarde. Minder en schoner vliegen heeft toekomst. Om dat te realiseren zoeken wetenschappers driftig naar oplossingen. En de politiek? Die praat ‘groen’ maar handelt als vanouds door ons belastinggeld in te zetten voor steun aan de KLM en de opening van Lelystad Airport.

De coronacrisis sloeg een flinke deuk in de begroting van de KLM. In het eerste kwartaal

Stilstaande vliegtuigen op Schiphol.

van 2020 verloor de carrier 1,8 miljard euro. Later bedroeg het verlies 75 procent van de omzet, 246 miljard euro. Ongekend! Het bedrijf zet 500 medewerkers op de ontslaglijst. Van de overheid kreeg ze 3,4 miljard euro aan leningen. Die moet KLM wel terugbetalen. Bovendien ligt er nog 1,6 miljard euro op tafel om terug te betalen aan klanten met niet gebruikte vliegtickets. Je zou denken: dit is het einde, maar nee, want als KLM omvalt, valt alles om, klinkt het zorgelijk. Is dat zo? Denk aan de haven van Rotterdam, maar vergeet ook Air France niet, die de goed presterende KLM heeft overgenomen, al wil niemand daar iets van weten. Maar goed, ook Air France verkeert in een diepe financiële dip en kreeg 7 miljoen van de Franse staat.

Ook de KLM vliegt graag kleine stukjes zoals van Düsseldorf naar Amsterdam, een vlucht die nog geen half uur duurt. Het is opstijgen en bijna meteen weer landen, lekker snel, terwijl er tussen Nederland en Düsseldorf een snelle spoorverbinding ligt die qua tijd niet onderdoet voor het vliegtuig, zeker als je de reis van en naar de luchthaven meerekent. Helemaal waar, maar het behoud van onze blauwe ‘vogels’, en vooral Schiphol, de luchthaven met zijn befaamde hub, legt meer gewicht in de schaal. Hebben we dan geen mega-port, Rotterdam? Over het werk daar hoor je weinig. Toch komt er jaarlijks meer vracht binnen dan op Schiphol, om over die andere luchthavens maar te zwijgen. Daar komen vrijwel alleen charters met zonaanbidders aan en heeft corona de bezoekersaantallen flink doen teruggelopen: op Eindhoven Airport met 65 procent, Rotterdam The Hague Airport 71 procent en op Schiphol met 62 procent.

Minder vliegen zou het beste zijn. Tijdens de coronacrisis kwamen we erachter dat vliegtuigstrepen zonnewarmte reflecteren, dat draagt bij aan de aardopwarming. Ook de CO2-uitstoot van vliegtuigen doet onze aarde geen goed. Toch willen we zo snel mogelijk weer de lucht in. In Australië werd een pretvlucht georganiseerd voor degenen die het niet meer uithielden op de grond. Vliegen is belangrijk, maar voor de lol en tegen dumpprijzen? Daarom is het niet gek dat de EU belasting op kerosine wil gaan invoeren. Dat betekent dat de KLM in de komende jaren zal gaan inkrimpen, zeker nu ze gedwongen wordt het milieubelang in ogenschouw te nemen, de overlast van het vliegverkeer te verminderen en gehouden is aan loonmatiging wat minder personeel betekent. De econoom Walter Manshanden verwacht een krimp van een derde tot de helft. Het betekent ook dat Schiphol zijn hub-functie verliest. Blijft over het milieuvriendelijk vliegen, dat moet straks met synthetische kerosine, want elektrisch vliegen is met de huidige techniek voor grote vliegtuigen godsonmogelijk.

Harde brexit veroorzaakt heisa

Op 31 december is het met Groot-Brittannië over en sluiten. Naar verwachting krijgen we een harde brexit. Het land met 66 miljoen inwoners werkt op alle fronten tegen om er met een goed doortimmerd handelsakkoord een geoliede uittrede uit de EU – 450 miljoen inwoners – van te maken. Groot-Brittannië verzet zich tegen het regelen van een gelijk speelveld voor bedrijven en weigert halsstarrig af te wijken van een harde grens tussen Ierland en Noord-Ierland.

Wat maakt het uit dat Groot- Brittannië verdwijnt, aan dat land heb je niks. Wat heeft Groot-Brittannië nou in huis? Hun auto-industrie is in elkaar gestort en wat er nog van over is hebben de Duitsers overgenomen. Vroeger waren ze sterk in de steenkool, maar ook hun mijnbouw is volledig ingestort. Wat kan het ons schelen dat het land zich losmaakt uit de EU, dat zouden meer landen moeten doen. En die visie is niet uniek, veel mensen denken er zo over. Maar sorry, ze kijken niet verder dan hun neus lang is.

Groot-Brittannië is één van onze beste klanten. Nederland verdiende aan de export naar dat land in 2019 bijna 40 miljard euro. Aardolie, apparatuur voor telecommunicatie, kantoormachines en elektrische apparaten gaan vanuit Nederland naar Groot-Brittannië. Door tegenwerking van de Britten kan er in 2021 heisa ontstaan aan de Britse grens. De kans dat hierdoor Nederlandse bedrijven failliet gaan is niet uitgesloten.

Nederland importeert jaarlijks voor zo’n 25 miljard euro aan goederen uit Groot-Brittannië. En in tegenstelling tot wat velen denken heeft Groot-Brittannië meer te bieden dan paraplu’s en aardewerk van wedgwood. In 2019 kwam vandaar voor 1,4 miljard euro aan medicijnen Nederland binnen. Behalve medicijnen staan ook andere chemische producten, zoals bestrijdingsmiddelen, bovenaan de importlijst evenals elektrische apparaten en auto’s.

Dat Groot-Brittannië uit de grootste economie van de wereld stapt is een schok, want de EU levert naast vrije handel tussen lidstaten ook de uitwisseling van kennis en internationale samenwerking. Even onbegrijpelijk zijn de mensen die roepen dat ook wij maar beter de EU de rug kunnen toekeren, want de EU die is veel te duur (Nederland betaalt zo’n 8 miljard euro per jaar aan de EU). Ja, de EU kost per Nederlander jaarlijks ruim 200 euro. Maar bedenk wat je ervoor terugkrijgt. Onder meer geld voor onderzoek en innovatie. Verder gaat het jaarlijks om een kwart miljard euro voor veiligheid en burgerschap, 200 miljoen voor de bestrijding van welvaartsverschillen en geld voor de landbouw. Wat is nou 200 euro per jaar voor welvaart? Vergeet niet dat we hier al 75 jaar geen oorlog hebben dat is uniek. Tot in de jaren zestig van de vorige eeuw kenden we hier diepe armoede. Mede door de sterk toegenomen bloeiende handel in EU-verband is die vrijwel verdwenen. Het zou van moed getuigen als Groot-Brittannië zich niet in het onbekende diepe stort en daarmee andere landen in de problemen brengt.

BESMET maakt je wijs over coronapandemie

Daar is het dan: het SARS-CoV2-vaccin, ontwikkeld door onderzoekers van

Voorbeeld coronavaccin.

het Erasmus MC en de Universiteit Utrecht. Het bestaat uit een eiwit gemaakt door het menselijk immuunsysteem en is bestand tegen lichaamsvreemde stoffen, zoals een virus. Nu bevindt het zich in de testfase, volgend jaar is het klaar voor massale injecties.

Dit vaccin is één van de negen vaccins die momenteel in ontwikkeling zijn. China en Rusland hebben al een vaccin, het Russische vaccin zou volgens het vooraanstaande medische tijdschrift The Lancet goed werken.

In museum Boerhaave in Leiden is de tentoonstelling BESMET te zien. Je leert over het ontstaan van wereldwijde besmettingen en wat er tegen te doen is. De nadruk ligt op het SARS-CoV2-virus, beter bekend als corona. Het tast

Eenvoudig beademingsapparaat, een ontwerp van de TU Delft.

onder meer de longen aan. Snel inzetbare en vooral eenvoudige beademingsapparatuur die altijd werkt is noodzakelijk. Studenten van de TU Delft bedachten een goedkoop en eenvoudig bedienbaar beademingsapparaat dat heel doeltreffend werkt.

Covid-19 zorgt voor een ongeëvenaarde gezondheidscrisis. Goede communicatie door overheden is daarin van cruciaal belang. Helaas, die communicatie is lang niet altijd doeltreffend, we verliezen onze vrijheden en er ontstaat paniek, zeker door het fakenews dat de sociale media verspreiden. Dat is niet nieuw, zo gaat het bij iedere crisis. En we hebben er wat gehad, van Aids tot aan het Zika virus. Ziekten waarin miljoenen mensen het leven lieten.

Quarantaine

Voor alle besmettelijke ziekten geldt in quarantaine gaan. Ten tijde van de pest borgen ze

Het pestpak is een bedenksel uit de negentiende eeuw.

de lijders daaraan op in pesthuizen. Bezoek was niet toegestaan. Om besmetting via binnenkomende schepen te voorkomen is er sinds 1877 in Nederland een Quarantainewet. Quarantaine duidt op veertig, je moest aanvankelijk veertig dagen van de straat. De eisen waren streng. In de negentiende eeuw bleven zeeschepen bij Wieringen voor een nauwkeurige controle op besmettelijke ziekten een tijdje liggen alvorens door te varen naar Amsterdam. Ten tijde van de Spaanse Griep bleef je thuis, al deed dat lang niet iedereen. In 1934 werd voor zeelieden een quarantaine-inrichting met mortuarium geopend op het eiland IJsselmonde.

Het is niet de eerste keer sinds WO2 dat in Nederland quarantainemaatregelen gelden, zo ging in 1951 een deel van de Tilburgse bevolking in quarantaine omwille van een pokkenepidemie. Na vaccinatie werd de stad weer vrijgegeven.

Van dier naar mens

Het coronavirus moet eind november of begin december 2019 in China zijn opgedoken.

Het Ebola-pak.

Het sprong over van dier naar mens. Hetzelfde patroon als bij de pest, waar de vlo de schuldige was. Om welk dier het bij corona gaat – we vermoeden de vliegende hond, die met zijn unieke immuunsysteem ook verantwoordelijk is voor het Nipah-virus – een nieuw Aziatisch virus met een sterftecijfer van 40 tot 70 procent – en Ebola. Het HiV-2-virus, de aanstichter van de ziekte Aids, weten we komt van de aap Roetmangabeys. Ook vliegen kunnen ellendige ziekten overbrengen, denk aan tbc, difterie en cholera. Volgens onderzoek dragen vliegen 300 verschillende bacteriën met zich mee en kunnen ze wel 65 ziekten verspreiden.

Wereldwijd wordt naar een doeltreffende oplossing voor het coronavirus gezocht. Toegegeven, het gebeurt niet altijd maar de kans is wel heel groot dat een vaccin de ziekte uitbant. De mens weet moeilijkheden altijd te overwinnen, is het niet met een vaccin dan met een medicijn. Het moment van verlossing kan jaren duren maar eenmaal lukt het. Denk aan de dodelijke pokken, die zijn – door de Britse arts Edward Jenner (1749-1823) die een vaccin ontwikkelde met onschadelijke koepokken – sinds 1979 de wereld uit.

SARS-CoV2 ziet er nu ellendig uit maar uiteindelijk redden we het tegen de ziekte. Even de tanden op elkaar en ijzerenheinig de regels volgen, dan komen we er wel.