Johnny Jordaan, de ‘paus’ van de Jordaan.
7 Februari 1924 – op de hoek Lijnbaansgracht-Rozenstraat wordt Johnny Jordaan geboren, artiestennaam van Johan van Musscher. Anders dan zijn neef Carel Verbrugge, beter bekend als Willy Alberti, die keurig zong, leefde Johnny zich helemaal in in een tekst gezongen met Jordanese tongval.
‘Onderweg klinkt vanuit een open raam muziek die ik meteen herken, die warme en zo vertrouwde klanken, daar is die gouden stem weer van Johnny Jordaan’ (Dries Roelvink).
Tante Leen, een gouden stem uit de volksbuurt de Jordaan.
Hij is al vijftien jaar zanger als hij in 1955 de zangwedstrijd Beste Stemmen van de Jordaan in grand hotel Krasnapolsky wint, samen met Tante Leen – Heleen Jansen-Polder, zij wordt tweede. Zijn roem schiet in duizelingwekkende vaart omhoog. Nog geen maand later verschijnt zijn eerste LP : Parel van de Jordaan – ruim 100.000 van verkocht.
Superster
Johnny is de eerste Nederlandse superster. Een natuurtalent, zuivere stem, absoluut gehoor, groot ritme gevoel. In 1956 bezet hij met Nieuwe feestpotpourri plaats twee in de Eerste hitparade. Iedereen is gek op hem, ook de koninklijke familie. Al gauw verkoopt hij meer dan een miljoen platen. In de zomer van ’57 tweeëneenhalf miljoen. Ook in het verre buitenland is zijn muziek geliefd. Hij zingt met sterren als Josephine Baker en Freddy Quin.
Belastingschuld
Johnny is een prima artiest maar van zaken doen heeft hij geen verstand. Ondanks herhaalde waarschuwingen van zijn goede vriend Wim Sonneveld gaat het mis. Zijn impresario steekt het leeuwendeel van de opbrengst in zijn zak. Belastingschulden achtervolgen hem. In 1955 gaat het om zestigduizend gulden. Na een debacle met zijn eigen platenmaatschappij is hij aan de belastingdienst honderdduizend gulden verschuldigd.
Tante Leen en Johnny Jordaan op de Elandsgracht, beelden gemaakt door de beeldhouwer Kees Verkade.
Slechte gezondheid
Behalve met financiële problemen kampt hij ook met tal van gezondheidsproblemen. Na het overlijden van zijn moeder in 1952 krijgt hij zijn eerste beroerte, hierdoor ontstaat een scheefte in zijn gezicht. Toen hij kind was wierp Neefje Carel zand in een oog, het onherstelbaar beschadigde oog werd vervangen door een glazen oog.
Johnny is homo, maar trouwt in 1943 met Jannetje de Graaff (Totty), twee weken later woont hij weer bij zijn moeder. Het huwelijk gaat met up en downs. Ze krijgen in 1950 hun dochter Wilhelmina Katherina (Willeke). In 1956 vieren ze groots hun koperen bruiloft met dertigduizend mensen. In 1959 volgt een tweede beroerte. In de jaren zestig komt hij uit de kast en werpt zich in de homowereld. Zijn vaste vriend is Ton Slierendrecht, een horeca-man. Ook Andre van Duin is verrukt van hem als artiest, ze blijven bevriend.
Pikketanussie
In de sixties verliest het volkslied het van The Beatles en Rolling Stones. Het succes begint te tanen – doordat hij uitkomt voor zijn homoseksualiteit laten veel mensen hem links liggen. De belastingschuld blijft staan. Om de Nederlandse belasting te ontlopen begint hij in 1966 een café in Antwerpen, het is geen succes. Johnny krijgt suikerziekte en hij is straatarm.
Tante Leen haalt hem terug naar Nederland. Hij zingt Een pikketanussie gaat er altijd in, waarmee hij in één klap terug is in de hitlijsten. De NCRV geeft hem een tv-show. De platenfirma betaalt zijn resterende belastingschuld.
Tijdens een optreden in de musical De Jantjes krijgt hij een hersenbloeding. In het hospitaal volgt een hartinfarct. Maar Johnny blijft zingen, hij moet zingen, ook in Spanje waar hij voor langere tijd woont. In 1971 krijgt hij een Edison, een jaar later neemt hij afscheid van zijn publiek. Eind ’88 volgt een fatale hersenbloeding. Hij sterft op zondag 8 januari 1989. De begrafenisdienst vindt plaats in, hoe kan het anders, de veelbezongen Westerkerk.
De veelbezongen Westerkerk aan de rand van de Jordaan.
Om de herinnering aan Johnny Jordaan, tante Leen en andere volkszangers, zoals de Frogers, Manke Nelis en de onvolprezen accordeonist Johnny Meijer (de beste accordeonist van de wereld) in stand te houden zijn ze in 1991 vereeuwigd in vijf standbeelden op de Elandsgracht, gemaakt door beeldhouwer Kees Verkade. Of deze grootheden anno 2026 bekend zijn bij de huidige bewoners van de Jordaan is maar helemaal de vraag, want de arme volksbuurt is veranderd in een welvarend gebied. En bij welvaart gedijt het volkslied niet.